Moordbedrijf

Een ‘moordbedrijf’ noemt Bleker maandag in Pauw en Witteman de geruimde ‘vogelgriepboerderij’ in het Limburgse Kelpen-Oler.

Hij bedoelde het vast anders, maar het is een uitstekende benaming voor de gruwelijke slachting die daar afgelopen zondag en maandag plaatsvond. De vergassing van 42.700 kalkoenen. ‘Iedereen kan begrijpen wat die mensen overkomt’, zegt hij, zijn voorhoofd diepgefronst van medeleven. ‘Ze zijn er behoorlijk kapot van.’

Boer, boerin en hun drie kinderen zijn verdrietig. (De staatssecretaris maakt er een punt van om de gezinssamenstelling te vermelden, inclusief de leeftijden van de kinderen.) Verdrietig dat ze de kalkoenen niet over een week of wat in kratten kunnen proppen om ze strak op elkaar gepakt in een vrachtwagen te stouwen.

Ze wogen op een haar na 11 kilo schoon aan de haak. Het moment dat de meeste plofkalkoenen er 21 miserabele weken leven op hebben zitten. Dan hadden boer en boerin de dieren vrolijk uitgezwaaid op hun enkele reis slachterij en waren ze vast niet verdrietig geweest.

Maar niet getreurd, het ministerie reikt weer eens diep in de beurs met publiek geld en maakt daarna fluks een slordige anderhalf miljoen euro over naar het getroffen ‘echt mooie hightechbedrijf’. Niet dat het gezin anders op een houtje (of is het botje?) had hoeven bijten. Het heeft om de hoek nog een tweede mesterij. Met nog eens duizenden kalkoenen à 35 euro per stuk.

De staatssecretaris nam voordat de dieren door uiterst langzame verstikking om het leven zouden komen nog even een kijkje in de stal. ‘Het zijn echt heel mooie dieren. Ze zien er gezond uit.’ En wie had gehoopt op enige compassie voor de marteldood die ze later zouden sterven: ‘Ja kalkoen, schitterende gerechten. Echt fantastisch!’

Ecologie vs economie

‘Ik ben geen natuurbarbaar’, zei staatssecretaris Bleker afgelopen vrijdag. Hij verdedigde zijn nieuwe Wet natuur. Hij is geen ecoloog of bioloog, maar hij weet zeker dat ‘burgers, boeren en bedrijven’ prima in staat zijn om zelf de natuur te beschermen.

‘Ik ben geen rechtse lul die overal asfalt wil’, zegt filosoof Bas Haring in de Volkskrant van zaterdag. Hij promoot zijn nieuwe boek Plastic panda’s. Hij is geen ecoloog of bioloog, maar hij weet het zeker: ‘het verdwijnen van soorten is niet zo erg voor de rest van de wereld’.

Van wie is de natuur eigenlijk? Van de overheid, van de boeren of van de jagers? Is de natuur van mij? Van jou? Van ons? Mag een projectontwikkelaar straks beslissen welke soort de moeite waard is om te beschermen en welke niet? Mag een jager uitmaken welk dier overlast geeft en dus moet sterven?

In het rijkste land van Europa is van ‘de oorspronkelijke verscheidenheid aan plant- en diersoorten voor 85 procent verloren gegaan. Nederland heeft na Malta het minste natuur en bos in heel Europa’, zegt Johan van de Gronden, filosoof en directeur van Wereld Natuur Fonds. Toch moeten we volgens de staatssecretaris de economie beschermen tegen de ecologie.

‘Wij zijn maar één soort’, zegt Matthijs Schouten, ‘maar we nemen ontzettend veel ruimte in beslag. Ik snap heel goed dat sommige boeren klagen over overlast van ganzen. Aan de andere kant: die gans is ook een levend organisme dat een plek zoekt. En wij hebben al zo veel plek ingenomen.’ Schouten is bioloog, filosoof en hoogleraar in Wageningen.

‘Mensen die met argumenten komen tegen al te bruuske bezuinigingen op natuur worden uitgemaakt voor mastodonten, linkse hobbyisten of voor elitaire intellectuelen’, weet Schouten. ‘In een beschaafde samenleving (...) moet ook dat wat niet kan concurreren op de markt gehoord worden. En daar moet ook naar dat wat zelf geen stem heeft, zoals de natuur, geluisterd worden.’

Ik ben geen politicus of filosoof. Noch ecoloog of bioloog. Ik ben een gewone Nederlander die het wél erg vindt dat er dier- en plantsoorten verdwijnen, om geen andere reden dan dat de politiek ze niet ‘nuttig’ vindt. Ik geef mijn stem aan de natuur en de dieren die erin leven. En jij?