Vijand of melkkoe?

Jonge grauwe gans (Foto: Natuurstruiner | http://natuurstruiner.blogspot.nl/)

Is de gans het grootste gevaar dat het leven zoals we het nu kennen, bedreigt? Als je boeren, jagers en provinciebestuurders moet geloven wel. Een ‘vijand’ die met alle mogelijke middelen bestreden moet worden. Maar het is alleen oorlog als er niets aan de gans te verdienen valt.

Neem melkveehouder Adriaan. Hij heeft land met het lekkerste meest eiwitrijke gras. Voor de ganzen. Nou ja in de winter dan. Dan verwelkomt hij de gans met open armen. Omdat hij daarvoor betaald krijgt. ‘Dat is gewoon een zakelijke afweging.’

Schijten

Lokt hij de ganzen nog in de winter, in het voorjaar zijn de ‘betalende’ gasten niet meer welkom. Dan is het: ‘De ganzen vreten het lekkerste gras op, schijten de boel onder, vertrappen de rest en de koeien staan er beteuterd bij.’ (Adriaans koeien schijten blijkbaar nooit.)

Vergoeding

Wat boer Adriaan c.s. er nooit bij vertellen is dat ze een vergoeding krijgen uit het Faunafonds voor eventuele schade die ganzen aan zijn percelen toebrengen. Maar dat is ‘zakelijk’ blijkbaar minder interessant, want de ganzen moeten dood. Dood aan de ganzen! Het is oorlog! Tenminste, totdat de winter weer invalt.

Oorzaak en gevolg

Als je ergens last van hebt, pak je de oorzaak aan. Maar klagen levert geld op, dus boeren klagen. Voortdurend. Ach en wee, terwijl ze zelf aan de oorsprong staan van het ganzen‘probleem’. Ze lokken de dieren met ‘het lekkerste gras’. Zo lekker, dat ganzen van heinde en verre buitenlanden komen aanvliegen. Van oorzaak- en gevolgrelaties hebben boeren geen kaas gegeten, maar klagen kunnen ze als geen ander. In plaats van de hand in eigen boezem te steken, steken boeren deze liever in de zak van de belastingbetaler.

Joker

Jager c.q. melkveehouder Adriaan zegt het zelf: ‘Je voelt je een joker in je schuttersputje. Je bent klaar, maar je bent nog niet weg, of hup, daar zijn de volgende ganzen al.’ Na jaren van massaslachtingen onder ganzen, is er nog geen gans minder in Nederland. Het beleid van de provincies heeft dus compleet gefaald. Wil je minder ganzen, dan is er maar één oplossing: zorgen dat er minder lekker gras op de weilanden staat, zodat het voedselaanbod en dus de populatie krimpt. Want, en dat blijkt een moeilijk concept voor provinciebestuurders om te doorgronden: omgevingsfactoren en niet beleidsmakers bepalen hoeveel ganzen er in een gebied kunnen leven. En om die reden zijn de voortdurende gruwelijke slachtingen onder ganzen volkomen zinloos.

Bron: Klaar voor de oorlog met de gans, de Volkskrant, 7 juni 2011

Ganstrekken laat zich niet zomaar uitroeien

Dit weekend barst het carnaval weer los. In Grevenbicht, Limburg, reden voor dorpelingen om zich op 4 maart opnieuw te buiten te gaan aan het barbaarse en middeleeuwse gawstrèkke. 

Op wat praktiserende ganstrekkers na, kent het gebruik vooral tegenstanders. De Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde is tegen en veroordeelt daarmee alle dierenartsen die ganzen doden en prepareren voor het canavalsspektakel: ‘Dierenartsen (...) worden geacht de belangen van het dier te bewaken en dieren met respect te behandelen. Daarin past absoluut niet het doden van een dier voor een luguber spel.’ 

Voormalig minister Gerda Verburg keurde het af; zelfs haar opvolger Henk Bleker vond het gebruik niet gepast. De PvdD deed aangifte wegens dierenmishandeling en Piep Vandaag verzamelde vorig jaar 13.463 handtekeningen voor een petitie om dit bizarre volksvermaak te stoppen. Maar een van de belangrijkste kenmerken van tradities is dat ze zich nauwelijks laten verbieden. Integendeel. 

Hoe groter de weerstand tegen een traditie, des te fanatieker de traditionalisten. Niet geschikt voor kinderogen? ‘In Grevenbicht groeien ze er mee op. Straks moeten zij de traditie voortzetten.’ Dieronterend? Welnee: ‘In de middeleeuwen waren dat soort spelen niets bijzonders’, en: ‘Overal zie je afbeeldingen van de gans (...). Vanwege dit respect kan het ook geen kwaad voor kinderen.’ ‘Het is een diepgeworteld ritueel dat de dorpsbewoners verbindt met hun verre voorouders’, meldt de Folkloristische Vereniging. Heel ver terug, want in de jaren zestig bestond het ganstrekken niet meer. Pas begin jaren tachtig voerde deze vereniging het weer in. 

Kenmerkend voor dit soort discussies is dat er meer argumenten tegen dan voor zijn. Voorstanders komen vaak niet verder dan het belachelijk maken van tegenstanders en hun bezwaren: ‘Dierenactivisten zijn slachtoffer van de moderne emotiemaatschappij’, en ‘Mogen we straks nog bloemen plukken?’ Traditie is traditie, nee zelfs een ‘uniek stukje sociaal-cultureel erfgoed van internationale betekenis’, en dat nemen ZIJ ons niet af! 

Het lugubere evenement kan maar op één manier ten grave gedragen worden, en dat is door de Limburgers zelf, door lokale tegenstanders en meerderheid van gemeentegenoten die nu nog liever hun ogen sluiten en zwijgen. De rest van de ‘dierenactivisten’ kan niet meer doen dan Grevenbicht en de gemeente Sittard-Geleen mijden als de middeleeuwse builenpest. 

In de tussentijd schaar ik me graag achter de mening van een al even dierenactivistische dierenarts: ‘Ganzen uit elkaar trekken voor de lol is waanzinnig. (...) Bestuurders, die deze gruwelijkheid toestaan, zitten op de verkeerde plek. Zij dienen niet hun taak, dat in dienst staat van het leven. Zij dienen de dood en eigen belang. Tijd voor andere levenbeschermende bestuurders op die plek.’ Wat een toepasselijke gedachte, zo in verkiezingstijd. 

De citaten uit dit artikel zijn overgenomen uit reacties op de petitie op Piep Vandaag. Een filmpje over het ganstrekken is te bekijken via de site van L1 TV.